|
|
BÁNH Ú TRO MỒNG 5
HỘI AN
Trong mâm cơm cúng Tết Đoan Ngọ (mồng
năm tháng năm âm lịch) của người dân xứ Quảng, ngoài các
món như thịt vịt, trái cây, chè, xôi,… thì không thể
thiếu những chiếc bánh tro. Ngày trước, khi còn ở quê,
vào dịp mồng năm tôi lại bận bịu cùng với cả nhà gói
bánh tro để cúng ông bà và đem bán ở chợ.
Để chuẩn bị làm bánh tro, công đoạn đầu tiên là chọn nếp,
thường thì nếp tháng ba mới gặt hột mẩy, chắc, ít lộn
thóc, nhặt cho hết những hạt thóc để cho bánh có mùi vị
ngon hơn. Nước tro ngâm nếp tốt nhất phải là thứ tro đốt
từ thân cây mè, nếu như không có tro thân cây mè thì lấy
tro than cũng được nhưng phải lọc thật kỹ.
Đổ tro vào chậu nước khuấy đều cho đến khi tro thấm nước
và chìm xuống. Một ít bọt và mẩu than nhỏ nổi lên trên
nhanh chóng múc ra bỏ. Khi tro lắng xuống, nước tro ở
trên khá trong thì chắt lấy nước này. Nếp đã lựa cho vào
nước tro, ngâm ba ngày đêm, sau đó vớt ra vo lại với
nước sạch, đổ trên rổ cho ráo nước. Loại lá thường dùng
để gói bánh tro là lá sậy ở trên rừng được một số người
mang về các chợ bán. Lá sậy thường bề rộng nhỏ nên để
gói được những đòn bánh tro người ta phải xếp chồng lên
nhau.
Bên cạnh bánh tro còn có một thứ bánh khác cũng làm
nguyên liệu như trên là bánh ú tro, chỉ khác nhau ở cách
gói. Để làm bánh tro chỉ cần múc một chén nếp đã ủ tro,
đổ dài trên mặt lá rồi khéo léo cuốn nếp vào bên trong,
xóc xóc hai đầu cho nếp đều, buộc lại, thế là xong (giống
như gói bánh tét). Còn muốn làm bánh ú tro thì lấy những
chiếc lá sậy dài, gấp đôi hơi chéo, xoay xoay đôi tay,
gấp chéo lá thành hình phễu cho một nắm nếp bỏ vào, úp
phần lá thừa.
Trong tích tắc đã ra được hình chóp nón góc cạnh xung
quanh của thứ bánh ú, sau đó xâu từng cái bánh ú tro
thành chục. Trình tự làm bánh nghe thì đơn giản nhưng
đòi hỏi sự quen tay khéo léo mới gói được số lượng bánh
nhanh và đẹp. Bỏ từng đòn bánh tro dựng đứng vào thùng
hoặc từng chục bánh ú tro nấu cho nước sôi chừng bốn
tiếng đồng hồ là vừa để bánh vừa chín mà không bị nhão.
Bánh tro chín vớt ra, dùng tay lăn tròn bánh trên mâm
cho bánh được tròn đều. Bánh gói bằng lá sậy có màu vàng
nâu, muốn bánh có màu bớt đậm thì dùng lá non hơn.
Bánh tro hay bánh ú tro vừa mềm dẻo lại vừa giòn, vị
thanh, nhẹ; khi ăn thường chấm với đường cát trắng, bánh
ăn dễ tiêu nên rất thích hợp với người già, người yếu tì
vị.
Nay, Tết mồng năm lại về, tôi ra chợ thật sớm để mua
những đòn bánh tro còn nóng hổi. Cầm đòn bánh trên tay
mà nỗi nhớ quê cứ dâng trào, ký ức ngày xưa được quây
quần bên bà, bên mẹ gói bánh cứ hiện về trong tôi. Chắc
rằng giờ này mẹ và bà cũng đang tất bật với nồi bánh tro
để kịp buổi chợ sáng mồng năm…
(Nguồn: Tuổi Trẻ Quảng Nam)
|
